Periodontoloji

Periodontoloji; diş ve dişi çevreleyen dokuları inceleyen,bu dokuların hastalıklarını,hastalıkların sebeplerini ve tedavilerini araştıran bilim dalıdır. Periodontal hastalıklar basitçe gingivitis ve periodontitis olarak sınıflandırılabilir. Gingivitiste hastalık diş etleri ile sınırlıdır, heniz hastalık diğer dokulara ulaşmamıştır. Periodontitiste ise hastalık gingivitis olarak başlayıp ilerler ve komşu dokuları da içine alır.Periodontal hastalıklar genellikle ağız ortamındaki bakteriyel  büyüme sebebiyle oluşur. Eğer doğru tedavi ve bakım uygulanmazsa dişi  çevreleyen dokularda yıkıma yol açar. Bu da diş kayıplarına sebep olur.

Sağlıklı periodontal dokularda;

Dişetleri pembe renkte, kanamasız ve sıkı kıvamdadır. Dişetleri diş yüzeyine bıçaksırtı şeklinde uzanır ve dişleri çepeçevre sarar. Çene kemiği kök yüzeylerini çepeçevre sarar. Çene kemiği de kök yüzeyinde bıçak sırtı gibi sonlanır ve kemik üzerinde yaklaşık 1 mm lik kök yüzeyi kalır. Bu bölgeye diş eti bağ dokusu yapışır.

Resim1 Resim2
Dişeti ile diş yüzeyi arasında dişeti cebi olarak adlandırılan bir oluk vardır. Bu cep 1-3 mm arasındadır. Cep derinliğinin 3mm üzerine çıkması periodontal hastalık belirtisidir.

Resim3

GİNGİVİTİS VE PERİODONTİTİS ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Genellikle periodontal hastalıklar gingivitis olarak başlayıp periodontitise ilerler. Fakat tüm gingivitisler periodontitise yol açmazlar. Gingivitisin erken safhalarında bakteriyel plak içerisinde mikroorganizmalarda artış olur ve diş erleri hassaslaşır,şişer ve kanamaya yatkın duruma gelir. Dişetlerindeki bu inflamasyon fırçalama esnasında kanamayla kolayca anlaşılabilir. Bu durumda dişetleri inflame halde olmasına rağmen dişleri çevreleyen kemik ve diğer periodontal dokular sağlıklıdır. Dişler kemik içerisinde sabit bir şekilde durmaktadır. Bu aşamadaki hastalık geri dönüşümlüdür ve doğru tedavi ile doku kaybı meydana gelmeden diş etleri sağlığına kavuşur.

Resim4

Gingivitis tedavi edilmezse diş ile diş eti arasında biriken bakteriler kemik içerisinde yıkıma başlar. Dişi çevreleyen kemikte erime meydana gelir ve bunu diş eti çekilmesi takip eder.

Resim5

Hastalığın daha fazla ilerlemesi sonucunda kemikteki yıkımçok ilerler ve dişlerin etrafında yeterli desteği sağlayacak kemik kalmaz. Çiğneme kuvvetlerine karşı koyamayan dişlerde sallanmalar başlar ve sonucunda diş kayıpları oluşur.

Resim6 Resim7

PERİODONTAL  HASTALIKLARIN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bazı durumlarda periodontal hastalıklar ağrısız bir şekilde hasta tarafından farkedilmeden ilerler. Hastanın kendisinin farkedeceği belli başlı bazı belirtiler olsa da en iyi teşhis diş hekimi tarafından konulur. Bu nedenle 6 aylık rutin kontrollere gidilmesi faydalıdır. Böylece hastanın farkedemeyeceği hastalıklar hekim tarafından erken dönemde teşhis edilebilir.
Periodontal hastalıklarda gözlenen semptomlar şu şekilde sıralanabilir:

• Diş fırçalama esnasında kanayan diş etleri

• Kırmızı,şişmiş ve hassas diş etleri

• Uzun süren kötü ağız kokusu ve kötü tat

• Dişeti çekilmesi

• Sallanan veya yer değiştiren dişler

PERİODONTAL HASTALIK SEBEPLERİ NELERDİR?

Periodontal hastalıkların temel sebebi bakteriyel plaktır. Fakat bazı faktörler de periodontal hastalığa sebep olabilir.bunlar şu şekilde sıralanabilir:

Hormonal değişiklikler: hamilelik,ergenlik çağı,menopoz ve aylık menstruasyon dönemlerinde vücuttaki hormonal değişiklikler diş etlerinde gingivitise neden olabilir. Bu da periodontal hastalığa yatkınlığa neden olur.

• Bazı  Hastalıklar periodontal hastalığa yol açabilir. Kanser, aids gibi hastalıklarda periodontal hastalıkların belirtileri gözlemlenebilir. Diabetik hastalarda tüm vücut yüksek enfeksiyon riskine sahiptir ve bu da periodontal dokulara enfeksiyon riskini arttırır.

• Kullanılan ilaçlar oral hijyeni etkiler. Antikonvülsan etkisi olan dilantin gibi ilaçlar ve bazı sistemik hastalıklar için kullanılan ilaçler dişetlerinde anormal reaksiyona neden olabilir.

• Sigara içmek gibi kötü alışkanlıklar dişetlerini tahrip eder ve doku iyileşmesini olumsuz etkiler.

• Kötü ağız hijyeni ginigivitis oluşumunu tetikler. Dişlerin düzenli fırçalanmaması,diş ipi kullanılmaması periodontal hastalık riskini arttırır.

• Aile geçmişinde periodontal hastalık hikayesi olanlarda hastalık olasılığı daha yüksektir.